ميرزا محمد على ( معلم حبيب آبادى )
695
مكارم الآثار در احوال رجال دوره قاجار ( فارسى )
نهادند و هريك بهرهاى از فيوض علوم او برگرفتند . پس از آنجا به طرف قسطنطنيه رفت و در اثناء راه ببرخى از بلاد مانند موصل و ديار بكر و حلب و غيرها كه مىرسيد در هريك چندى توقف مىنمود تا بقونيه رسيد و سه سال و نيم در آنجا ماند ، و در خلال آن ايام كتاب « فصوص » و « نصوص » و « فتوحات مكيه » را كه هر سه از مؤلفات شيخ بزرگوار محيى الدّين بن عربى ( ره ) است از نسخه اصل آنها كه به خط مؤلف در كتابخانهء واقعه در مقبرهء شيخ صدر الدّين قونيهاى محفوظ بوده به خط خود استنساخ كرده . و در سنه 1274 از قونيه بيرون شده بقسطنطنيه رفت ، و سلطان عبد المجيد خان با او مهربانى و الطاف شايسته نمود و او همىخاست تا بجانب مكه سفر كند ، ليكن پيشآمد طورى شد كه آن آهنگ بتأخير افتاد و از جانب دولت وقت ، مشيخت و تنظيم امور تكيهء شيخ مراد بخارائى در بيرون دروازهء ادرنه بوى واگذار شد ، پس در آنجا بنشر علم حديث و تفسير و ارشاد طالبين و مسترشدين و تدريس طالبين مشغول شد ، و در فروع احكام بمذهب حنفى و در مقامات سلوك بمشرب نقشبندى - چنان كه روش عمدهء مردمان ماوراءالنهر است - همى سلوك مىكرد ، و در خلال اين حالات كتب و رسائل متعدده تأليف نمود ، از آن جمله : كتاب « ينابيع المودة » كه آن را در چاشت 2 شنبه نهم ماه رمضان المبارك سنه 1291 باتمام رسانيد ، و اين كتاب در مناقب اهل بيت عصمت و طهارت عليهم السلام ( كه مراد از - ذوى القربى مىباشند ) و از كتب معتبره مناقب آن بزرگواران است ، چه عمده أخبار آن را از « صحاح ستهء اهل سنت » كه خلافى در صحت آنها نمىدانند نقل كرده ، و آنچه از آنها بيرون است نيز قدحى در آنها راه ندارد كه همه معتضد بآيات محكمه و احاديث صحيحه است و مخالفتى با ضروريات دين ندارد و احدى از مسلمانان در آنها انكارى نتواند آورد ، و نسخهاى از آنكه در سنه 1302 در اسلامبول چاپ شده به نظر ما رسيده و عمده اين شرح حال چنان كه اشاره كرديم از پشت آن نقل شده . و بالاخره ، وى در پنجشنبه ششم ماه شعبان المعظم سنه هزار و دويست و نود و چهار ، چنانكه در فهرست مذكور در صدر عنوان ( ص 350 ) فرموده ، مطابق ( . . . ) اسد ماه برجى در قسطنطنيه وفات كرد و هم آنجا در خانقاه مراديه در مقبرهئى مخصوص دفن شد .